Wandelen in de sneeuw van de Lofoten

De Lofotenarchipel in Noorwegen fonkelt ’s winters als een parel in een blauwgrijze oceaan. Ga mee naar SNP’s nieuwste winterbestemming: sneeuwwandelen in de Lofoten, het land van het dansende licht.

Begin maart – als het al om acht uur ’s ochtends licht wordt in het Arctische noorden van Noorwegen – zet de lage zon het plaatsje Svolvær op het eiland Austvagøy in een zachte zweem. De eerste zonnestralen van de dag kleuren het winterse landschap van besneeuwde bergen en bevroren meren met zomerse penseelstreken van afwisselend roze, oranje en geel licht. Op de Lofoten, een groep eilanden voor de Noorse westkust op ruim honderd kilometer boven de poolcirkel, begroet iedereen het lengen van de dagen met vreugde. Ook wij. De kleurenpracht van het veranderlijke lichtspel draagt bij aan een uniek Arctisch avontuur in een continu wisselend landschap. Hier trekken we een week lang dagelijks de sneeuwschoenen, of snøtruger, aan en lopen we over bevroren meren, zoals het Kongsvatnet, langs de kust van de Vaterfjord en beklimmen we de Andershaugen, voor een schitterend uitzicht op de hoge pieken van de Småtindan.

Wandelen door zilte sneeuw

Leon Huijs, specialist winterreizen bij SNP, is diep onder de indruk van de Lofoten. Leon: ‘Stel je voor: links rijzen grillige witte bergtoppen honderden meters hoog boven je uit. Rechts kijk je uit over een eindeloze watervlakte waarop vissersbootjes varen. Sneeuwwandelen aan zee! Hoeveel contrast wil je? Alsof de alpen onder water staan. Onderweg in de natuur kom je geen mens tegen. Het is er stil. Extreem stil. Veel bergtoppen dragen de naam van Ørn, de zeearend. Deze ‘vliegende deur’, met een spanwijdte van wel 2,5 meter, vist Arctische kabeljauw uit het kraakheldere water van de Vestfjord.’

Leon zette de wandelingen voor deze reis zelf uit. Niet zonder reden. Volgens de Noren maakt de ligging van de Lofoten in de oceaan de sneeuw zilt en verandert daarmee de structuur. Daardoor gelden andere regels wat betreft lawinegevaar. Leon: ‘Of de sneeuw echt zouter is, weet ik niet, maar naast lawinegevaar zijn de pieken van de Lofoten te steil om te beklimmen. Vanuit ons hotel in Svolvær maken we dagelijks lichte wandelingen van vijf tot zes uur in het heuvelachtige landschap aan de voet van de bergen. De dagafstanden variëren van negen tot zestien kilometer, over een hoogteverschil van gemiddeld driehonderd meter.’ Svolvær is de hoofdstad van de Lofoten en heeft 4500 inwoners. We zijn te gast in een gemoedelijk driesterrenhotel, gelegen op vijf minuten lopen van het centrale marktplein aan de haven. De oudoom van de eigenaar is de bekende Noorse schilder Edvard Munch. Overal in het hotel hangt werk van hem. Daarnaast is modern werk van hedendaagse schilders volop te bewonderen in de hotelkamers.

lofoten-wandelen-sneeuw

Noorderlicht per sms

Zelfs in het donker blijft het zonlicht op de Lofoten fascineren. In de vorm van het magische noorderlicht, ook wel aurora borealis of poollicht genoemd. De Lofotenarchipel ligt onder een magnetische ring rond de aarde, precies waar de meeste elektrische deeltjes samenkomen. In theorie dus een perfecte plek om het noorderlicht te zien. De kans hierop is extra groot na ons bezoek aan het Polarlightcentrum van de Nederlanders Rob Stammes en Trees van Nieuwenhoven in Laukvik. Rob ontwikkelde hier allerlei instrumenten die veranderingen in het aardmagnetische veld meten. Daarmee kan hij zeer nauwkeurig voorspellen wanneer het noorderlicht (bij helder weer) zichtbaar is. Als het zich voordoet, stuurt Rob ons tijdens ons verblijf op de Lofoten een sms-bericht.

Leon Huijs: ‘Tijdens zijn zeer interessante lezing over het noorderlicht laat Rob een animatie zien over zonnevlekken, de explosies op de zon die hier uiteindelijk als het noorderlicht zichtbaar worden. De kans is groot dat hij die avond op een van de monitoren een groene meter ziet uitslaan en iedereen maant naar buiten te gaan. Binnen een minuut staat iedereen dan met ingehouden adem omhoog te kijken naar een langzaam oplichtende wolk in de lucht. Even later vullen groene vegen, strepen en vlekken de nachtelijke sterrenhemel. Als een groots vuurwerk in slow motion. Het licht wuift, danst, komt en gaat met vlagen en strekt zich soms over het hele hemelgewelf uit. Een prachtig schouwspel.’

lofoten-noorderlicht

De vis werd duur betaald

Gelukkig dat het noorderlicht overdag niet zichtbaar is. De Lofoten bieden namelijk veel meer om te ontdekken. Verdeeld over de eilanden zijn veel authentieke vissersdorpjes met hun kenmerkende rode of gele houten rorbuer (vissershuisjes) bewaard gebleven. Zo wandelen we een dag via de mooie heuvelrug van de Presthøgda van Svolvær naar de grootste houten kerk van Noord-Noorwegen, de Lofotenkathedraal van Kabelvåg. Hier wacht Johnny Kløften, een gepensioneerde leraar en gids, om ons in te wijden in de indrukwekkende geschiedenis van de vissersdorpjes Vågan en Kabelvåg.

Johnny toont ons onder meer het kerkhof, waar bijna geen graven zijn van mannen die overleden zijn vóór 1900. Hij legt uit dat de meeste mannen voor die tijd verdronken op zee, omdat het vissen met kleine zeilboten zeer gevaarlijk kon zijn. De komst van motorschepen, rond 1900, bracht meer veiligheid en een grotere kans op een gedenksteen op het kerkhof in plaats van een zeemansgraf.

WK kabeljauwvissen

De kabeljauwvangst speelt vandaag de dag nog steeds een belangrijke rol op de Lofoten. Elke winter trekken scholen kabeljauw naar de wateren rondom de eilanden om zich hier voort te planten. De komst van de kabeljauw betekent het startschot van het visseizoen, dat vissers aantrekt vanuit heel Noorwegen. Eind februari verspreidt zich een zilte vislucht over de eilanden. De gevangen vis wordt dan opgehangen op metershoge en brede houten drooghekken langs de weg. Een markant beeld. Na een droogperiode van drie maanden vindt de stokvis zijn weg naar de Zuid-Europese keukens.

lofoten-kabeljauw

Het laatste weekend van maart is Svolvær het middelpunt van de kabeljauwvisserij. Stoere mannen in overalls komen vanuit de hele wereld naar de Lofoten om de grootste Arctische kabeljauw aan de haak te slaan. ’s Morgens zwaaien hun vrouwen en kinderen − met Noorse vlaggetjes in de hand − de schepen uit. In de loop van de middag leveren de vissers hun vangst in genummerde plastic zakken af bij de strenge keurmeesters van de visafslag. De vanger van de zwaarste vis − in 2013 wel 34 kilo! − wordt wereldkampioen.

De laatste dag in het reisprogramma kun je helemaal op eigen wijze invullen. Het visserijmuseum in Storvågan is zeker een bezoek waard, net als het beroemde Vikingmuseum in Borg. Hier komen in het gerestaureerde grootste Longhouse (83 meter lang) in Scandinavië vele Vikingverhalen tot leven. Of sluit je reis af met een laatste sneeuwwandeling naar de stokvisrekken en het beeld van de Fiskerkona in het warme schijnsel van de ondergaande namiddagzon. Voor een kleurrijke afscheidsfoto van het land van het dansende licht.

Dit artikel is geschreven door John van der Rest.

Ontdek deze reis:
High peaks aan zee. 8 dagen sneeuwwandelen op de Lofoten, Noorwegen. Een groepsreis vanuit hotel. Vanaf € 1135.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *